RYNEK

Pojęcie i funkcje rynku

Definicja

Rynek - wszelkie relacje zachodzące między sprzedającymi a kupującymi  (stronami, podmiotami lub uczestnikami rynku).

Termin rynek posiada dwojakie znacznie. Określamy nim miejsce, na którym dokonywane są wymienne transakcje, kupna-sprzedaży oparte na zasadzie dobrowolnego uczestnictwa zainteresowanych stron raz proces polegający na uzgodnieniu przez strony wszystkich warunków transakcji.

Funkcje rynku

1. Funkcje informacyjne - rynek dostarcza zarówno producentom jak i klientom informacji o podstawowych parametrach: popycie, sprzedaży, cenie.
2. Funkcja równowagi - rynek jest mechanizmem dostosowującym wielkość produkcji, jej asortyment czy też jakość wyrobów do oczekiwania klientów.
3.  Funkcja akceptacji produktów - dzięki istnieniu rynku następuje społeczne potwierdzenie o przydatności wytworzonych dóbr w wyniku czego stają się one towarami , ale istnieje też możliwość odrzucenia produktu przez rynek.
4. Funkcja alokacyjna - na podstawie informacji o preferencjach potencjalnych klientów podejmowane są decyzje inwestycyjne umożliwiające zwiększenie produkcji tych towarów, które cieszą się największym powodzeniem.
5. Funkcja selekcyjna - z jednej strony akceptowane są produkty i ich producenci, z drugiej wycofywane z rynku te towary, które nie znalazły swych nabywców (eliminowanie producentów niekonkurencyjnych).

Rodzaje i struktury rynku

Rynek można sklasyfikować za pomocą różnych kryteriów.

1. Ze względu na przestrzeń i zasięg oddziaływania

a) rynek lokalny - znajdujący się w bezpośrednim otoczeniu klienta
b) rynek regionalny - relacje miedzy klientami a dostawcami odbywają się na większym terenie (np. woj.)
c) rynek krajowy - rynek, który funkcjonuje na terenie całego kraju
d) rynek międzynarodowy - rynek, który funkcjonuje między dwoma krajami lub większą liczbą państw (zasięg kontynentalny)
e) rynek  światowy - dotyczący wymianą dóbr i usług na terenie całego świata

2. Ze względu na liczbę produktów i uczestników kupna - sprzedaży:

a) rynki detaliczne - sieć placówek handlowych w których klientami są indywidualni odbiorcy.
b) rynki hurtowe - uczestnikami tego rynku są jednostki, które zakupione towary przeznaczają do sprzedaży lub produkcji.

3. Ze względu na charakter transakcji handlowej.

a) rynek dóbr i usług
-rynek produkcyjny - rynek elementów służących do dalszej produkcji lub do przetwarzania
-rynek konsumpcyjny - rynek zaspokajający indywidualne potrzeby klientów
b) rynek kapitałowy - występujący w różnych formach (środków pieniężnych, papierów wartościowych)
c) rynek pracy - rynek obejmujący świadczenia pracy

4. Ze względu na stopień zaspokojenia potrzeb.

a) rynek producenta - mamy z nim do czynienia wtedy gdy oczekiwania nabywców przewyższają oferowaną do sprzedaży ilość produktów
b) rynek konsumenta - występuje wtedy gdy ilość produktów przeznaczonych do sprzedaży przewyższa zapotrzebowanie i możliwości nabywcze klientów ( siłą jest klient, wybiera towar, jest wymagający, porównuje towar i cenę).

Jednym z elementów gry rynkowej jest rywalizacja (konkurencja) w pozyskiwaniu klientów. W ekonomii wyróżnia się następujące strategie rynkowe.
-monopol pełny - oznacza rynek w którym występuje jeden sprzedawca dyktujący warunki oraz ustalający i kontrolujący poziom cen (rynek wysoko skoncentrowany - sprzedaż energii elektrycznej, wody, gazu).
- konkurencja monopolistyczna - charakteryzuje rynek na którym występuje wielu sprzedających i kupujących. Każda firma ma niewielki udział w rynku, a oferowane towary są uznawane przez konsumentów za podobne lub jednakowe. Producenci maja zbyt małe udziały w rynku by móc wpłynąć znacząco na zmianę cen.
- oligopol - jest to rynek na którym występuje kilka firm oferujących podobne produkty o zbliżonych parametrach: te firmy dyktują ceny swoich towarów a pozostałe podmioty rynku muszą się im podporządkować (oligopol występuje tam gdzie wymagany jest duży kapitał i zaawansowana technologia np: motoryzacja, przemysł maszynowy czy hutnictwo).

Read more...